Hełmy i kirysy- wszystko o zbrojach pikinierskich

"Sprawy pikinierskie- czyli piką dzieła wojennego czynienie"
forum dla pikinierów o sprzęcie, taktyce, strojach itp.

Moderatorzy: Armand, Moderatorzy

Awatar użytkownika
Armand
Posty: 124
Rejestracja: 2008-12-04, 11:19

Hełmy i kirysy- wszystko o zbrojach pikinierskich

Postautor: Armand » 2010-10-28, 14:25

Czyli co powinni nosić "picas armadas" (noszący blachy) Standardy wyposażenia w projekcie.

Na początek należałoby sobie postawić pytanie, jaki standard żołnierza zamierzamy realizować. Czy pikiniera zaciąganego na terenie Rzeczypospolitej, czy zachodniego najemnika werbowanego na potrzeby różnych kampanii. Ja ze swojej strony deklaruję się "kosmopolitycznie", bo interesuje mnie bardziej zachodnia piechota niż lokalne realia. Ale mimo tego należy pamiętać, że mamy do czynienia z płn. Europą, i docierają tutaj żołnierze (i standardy uzbrojenia) głównie z Niemiec, Cesarstwa, Szwecji, oraz zapewne Francji i Szkocji. Rzadziej Hiszpanie czy Włosi.


[b:bd3155c7f4]Tomasz Rejf napisał:[/b:bd3155c7f4]

[quote:bd3155c7f4]Ja proponuję zbroje pikinierskie, kolety itp. z naszego regionu Europy. U nas mocne wpływy na kształt autoramentu cudzoziemskiego wywierała współpraca z wojskami cesarskim. Posiłkowy korpus austriacki w czasie wojny ze Szwedami w Prusach i podobny korpus w czasie Potopu. Oczywiście wzory szły też od Szwedów, naszych przeciwników.[/quote:bd3155c7f4]

Uznaję ten cytat z wodza ;) za nasze podstawowe wytyczne w zakresie źródeł i profilu rekonstrukcji sprzętu. (Dla mnie z małym odchyleniem południowym- hiszpański rapier etc :))

Teraz słów kilka o typowych dla formacji osłonach głowy;

W XVI wieku, najprawdopodobniej we Włoszech powstają i upowszechniają się dwa typy hełmów- morion i cabasset [wł. 'gruszka'] Morion kojarzony z hiszpańskimi konkwistadorami, co jest oczywiście popularną bzdurą (Do Hiszpanii trafił najpewniej w drugiej poł. XVI w. z płn. Italii szlakiem [i:bd3155c7f4]tercios[/i:bd3155c7f4]). Oba hełmy produkowane są masowo i używane w całej Europie. Na północy częściej spotykany był cabasset, który chyba stopniowo wyparł do poł XVII w. tak morion, jak wcześniejszą burgonetę. Pewnie dlatego że łatwiej było go masowo produkować, i zapewniał lepszą widoczność.


Jeszcze słów kilka o burgonecie. W Polsce znana też jako szturmak, Niemcy zwali ją [i:bd3155c7f4]sturmhaube[/i:bd3155c7f4] a Włosi [i:bd3155c7f4]casquetto[/i:bd3155c7f4]. Powstaje i upowszechnia się w renesansie, w XVI wieku używają tego hełmu wszystkie możliwe formacje od landsknechtów do ciężkiej jazdy. Zachowały się egzemplarze misternie zdobione, jak i żołnierska masówka. Używana do poł. XVII wieku- z piechoty wypierają ją moriony oraz tańsze cabassety. Chętnie za to używa jej jazda ('żelaznobocy' Cromwella na zachodzie, kirasjerzy, a w Polsce husaria adoptuje odmianę 'pappenheimer').
Załączniki
Cabasset- RĂźstungen.jpg
cabasset z wyściółką.jpg
(29.06 KiB) Pobrany 736 razy
Kluszyn- cabasset.jpg
(40.08 KiB) Pobrany 736 razy
cabasset.jpg
A morion, Germany, about 1600.jpg
(16.79 KiB) Pobrany 735 razy
A morion, Northern Italy, about 1600.jpg
(19.32 KiB) Pobrany 735 razy
Morion, Northern Italy, c.1560.jpg
(22.29 KiB) Pobrany 735 razy
A morion, Italy, about 1600 III.jpg
(13.37 KiB) Pobrany 735 razy
Burgonet, c1600.jpg
(8.79 KiB) Pobrany 731 razy
Ostatnio zmieniony 2010-11-04, 01:27 przez Armand, łącznie zmieniany 3 razy.
Flandes es infierno. Infierno del agua y lodo..

Der eine stößt den Speer zum Mann
Der andere zum Fische dann

Awatar użytkownika
vroobell
Posty: 143
Rejestracja: 2010-05-20, 19:42

Postautor: vroobell » 2010-11-03, 09:38

Rozumiem zatem, że możemy sprawiać sobie hełmy spośród tych trzech typów wyglądające dowolnie, aczkolwiek żołniersko?

Awatar użytkownika
Armand
Posty: 124
Rejestracja: 2008-12-04, 11:19

Postautor: Armand » 2010-11-03, 12:50

Tak- przy czym w ikonografii najczęściej występuje w tej epoce cabasset, trochę rzadziej "typowy" morion, najrzadziej renesansowy włoski wariant burgonety. Ale WSZYSTKIE są dopuszczalne, oczywiście w prostej żołnierskiej formie.

Może tylko dodam, że jak zawsze istnieje pewien dystans między "rekonstrukcją idealną" a naszym komfortem etc. W tym wypadku trzeba pamiętać, że najpopularniejszy (i pewnie nawet dziś- najtańszy) cabasset najgorzej chroni twarz. Najlepiej burgoneta i głęboki morion, ale mają gorszą widoczność. Każdy niech wybiera sam :)

Bryan- zwróciłeś uwagę na hełmy Czechów? Trochę mnie niepokoją.. Oni piszą, że realizują (prawidłowo zresztą "geopolitycznie" :D) wariant północny sprzętowo. Tymczasem noszą hełmy typu [i:242481afe1]kettlehat[/i:242481afe1] które mi się kojarzą bardziej z wojną domową w Anglii, albo z drugą połową XVII. Takie same są np. w książce Davida Blackmore'a "Arms & Armour of English Civil War".
Załączniki
Blackmore2.jpg
(27.37 KiB) Pobrany 713 razy
hełm pikinierski.jpg
Pikinierzy 1660.jpg
Flandes es infierno. Infierno del agua y lodo..



Der eine stößt den Speer zum Mann

Der andere zum Fische dann

Awatar użytkownika
TomaszRejf
Administrator
Posty: 2215
Rejestracja: 2007-01-11, 11:59

Postautor: TomaszRejf » 2010-11-03, 14:12

pozwolę sobie zamieścić wizerunki:
fragment obrazu Petera Snayersa
Obrazek

półzbroja pikinierska ze szturmakiem z Muzeum Wojska Polskiego waga 5,43kg
Obrazek
Obrazek
Obrazek
Obrazek
Obrazek
Obrazek
Obrazek
Obrazek

piękne rysunki pikinierów są w Wallhausenie i de Gheynie.

[size=][ Dodano: 2010-11-03, 14:18 ][/size]
Golumowe z Metropolitan typowe angielskie:
Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek
pozdrawiam
Tomasz

Awatar użytkownika
Armand
Posty: 124
Rejestracja: 2008-12-04, 11:19

Postautor: Armand » 2010-11-03, 14:23

Ja rozumiem, że fotki tego skądinąd przepięknego zestawu angielskiego to przykład tego, czego NIE powinniśmy nosić :D Zdjęcia tej zbroi też były chyba u Blackmore'a, a na pewno charakterystyczny fartuch.
Flandes es infierno. Infierno del agua y lodo..



Der eine stößt den Speer zum Mann

Der andere zum Fische dann

Awatar użytkownika
TomaszRejf
Administrator
Posty: 2215
Rejestracja: 2007-01-11, 11:59

Postautor: TomaszRejf » 2010-11-03, 14:33

Proponuje zacieśnić współpracę z naszym kolegą Raia. Oto jego kilka ciekawych galerii :) :
Sobie chłopaki podotykali :)

Galeria 1

Obrazek

Galeria 2

Obrazek

Galeria 3

i taki hełm znalazłem w sieci:
LINK

[ Dodano: 2010-11-03, 14:44 ]
Jeszcze z galerii Raia:
vojensko-historické muzeum Vídeò
pikinier
Obrazek
i pikinierzy dziugający konnych :)
Obrazek
pozdrawiam

Tomasz

Awatar użytkownika
Armand
Posty: 124
Rejestracja: 2008-12-04, 11:19

Postautor: Armand » 2010-11-03, 19:58

Tomku, wspaniałe bogactwo danych- m.in. już wiem skąd te kettlehaty wzięli, i że nie z wojny domowej :) (my jednak zostańmy przy sprzętach w/w opisanych). Baza danych rośnie, ludzi przybywa, a jeszcze nie wszyscy camerades się tu ujawnili :)

Dorzucam jeszcze jeden cabasset.

Teraz zwrócę Wam uwagę na jeden mały, ale istotny detal. Ewolucję w sposobie zapinania kirysów. Z tradycji renesansowej wywodzi się umieszczanie obojczyka pod kirysem, i zapinanie na nim kirysu dwoma pasami, na klamry. Tak skonstruowane kirysy były używane w XVIw. jak burgoneta, przez wszystkie formacje piesze i konne. Z czasem opracowano inny system, który się przyjął początkowo głównie w piechocie. Na pasy zapinające nanitowane są paski metalu, a zamiast klamer są dwie stalowe blachy z otworami , które zapina się na wystających z napierśnika bolcach. To jest system bardziej typowy i użyteczny dla blach pikinierskich. (zabezpiecza przed rozcięciem pasów od góry- i zapewne łatwiej samemu taki kirys nałożyć i zdjąć) Wziął się stąd, że w XVII w. tak z piechoty jak z jazdy znikają powoli opancerzone ręce- naramienniki miały taką też funkcję, że zasłaniały rzemienie mocujące kirys. Gdy zniknęły, trzeba było jakoś rozwiązać problem ochrony rzemieni. W jeździe kolety zastępują opancerzenie rąk, więc system z bolcami też się przyjął. Później mocowano tak różne kirysy, aż do zbroi napoleońskich kirasjerów. Tak więc obojczyk i pasy to model bardziej archaiczny, z lat c. 1550- 1600, a bolce- co namniej do poł. XVII. (W piechocie). Po zabytkach widać jednak, że oba występowały równolegle, tylko że ten drugi jest nowocześniejszy.
Załączniki
cabasset 3.jpg
(22.18 KiB) Pobrany 679 razy
Composite Corsaletto, German, c1600.jpg
Composite Corsaletto, German, c1590.jpg
breast.jpg
Widoczne bolce do mocowania pasĂłw.
napierśnik 2.jpg
(31.17 KiB) Pobrany 636 razy
Ostatnio zmieniony 2010-11-03, 22:48 przez Armand, łącznie zmieniany 6 razy.
Flandes es infierno. Infierno del agua y lodo..



Der eine stößt den Speer zum Mann

Der andere zum Fische dann

Awatar użytkownika
raia
Posty: 16
Rejestracja: 2010-07-07, 10:41

Postautor: raia » 2010-11-03, 21:43

TomaszRejf pisze:
półzbroja pikinierska ze szturmakiem z Muzeum Wojska Polskiego waga 5,43kg
Image

This is (without helmet) piece of swedish pikemen armour. Where is Muzeum Wojska Polskiego?
TomaszRejf pisze:Golumowe z Metropolitan typowe angielskie:


English - especially - very decorated armours - are unuseful for you. Do not use them.

(Moderator: Raia, we know that ;) These plates are from english civil war period, too late and uncommon for our profile of reconstruction. )

[ Added: 2010-11-03, 22:04 ]
Armand pisze:Na pasy zapinające nanitowane są paski metalu, a zamiast klamer są dwie stalowe blachy z otworami , które zapina się na wystających z napierśnika bolcach. To jest system bardziej typowy i użyteczny dla blach pikinierskich. (zabezpiecza przed rozcięciem pasów od góry- i zapewne łatwiej samemu taki kirys nałożyć i zdjąć)


Obrazek

[ Added: 2010-11-03, 22:06 ]
Some older armours (not pikemen! )



Obrazek
Ostatnio zmieniony 2010-11-04, 01:22 przez raia, łącznie zmieniany 2 razy.

Awatar użytkownika
raia
Posty: 16
Rejestracja: 2010-07-07, 10:41

Postautor: raia » 2010-11-03, 22:28

Armand pisze:Dzięki Raia- już dałem poprawny obrazek- chodziło mi o pokazanie napierśnika z bolcami do mocowania pasów. BTW- jedziecie na Bourtagne? Napisz proszę na PRV. Pozdrawiam! :)


Zdravim Armand !

Więc nie rozumiem vsetkemu, przepraszamy.

Obrazek



[ Added: 2010-11-03, 22:32 ]
I think that "breast.jpg" is also cavalry armour.
Ostatnio zmieniony 2010-11-03, 23:15 przez raia, łącznie zmieniany 1 raz.

Awatar użytkownika
TomaszRejf
Administrator
Posty: 2215
Rejestracja: 2007-01-11, 11:59

Postautor: TomaszRejf » 2010-11-03, 22:41

raia pisze:
Armand pisze:...napierśnik 2.jpg...


"Naprsnik" is cavalry breast armour, not pikemen.

U nas napierśnik używa się też do zbroi pikinierów. Sam napierśnik z naplecznikiem tworzy kirys. To wszystko plus taszki tworzy półzbroję pikinierską. Znaczy ja tak to rozumiem :)
pozdrawiam

Tomasz

Awatar użytkownika
Armand
Posty: 124
Rejestracja: 2008-12-04, 11:19

Postautor: Armand » 2010-11-03, 22:46

It's all right- in fact, the rivets which keep belts and whole cuirasse together were more important in this demonstration, than exact destination of armour ;)

Dodaję morion i blachy ze zbiorów braciszka Olivareza. Dziękuję :)
Załączniki
Morion- gruszka1.jpg
Morion- gruszka2.jpg
Morion- gruszka3.jpg
Morion- gruszka4.jpg
Morion- gruszka5.jpg
corslet 1.jpg
corslet 2.jpg
Flandes es infierno. Infierno del agua y lodo..



Der eine stößt den Speer zum Mann

Der andere zum Fische dann

Awatar użytkownika
olivarez
Posty: 11
Rejestracja: 2010-11-01, 20:51

Postautor: olivarez » 2010-11-07, 00:19

Comrades,
militaria do przeglądu

Awatar użytkownika
vroobell
Posty: 143
Rejestracja: 2010-05-20, 19:42

Postautor: vroobell » 2010-11-08, 09:45

Jak ktoś lubi i umi się bawić w blasze to proszę bardzo - parę godzin młotkowania i hełm gotowy :lol:
http://www.pixis.nl/photo-gallery/album02?page=1
By the way - taki nam pasuje do szeregu?

Awatar użytkownika
Armand
Posty: 124
Rejestracja: 2008-12-04, 11:19

Postautor: Armand » 2010-11-08, 14:22

No stary- mówisz i masz. Kupuję zgrzewkę red- bulla, biorę 3 stare znaki drogowe, włączam soundtrack do "Alatriste", (albo "Flesh and Blood" :D) i za dwa dni będą hełmy dla połowy oddziału :lol:
Flandes es infierno. Infierno del agua y lodo..



Der eine stößt den Speer zum Mann

Der andere zum Fische dann

Awatar użytkownika
Bryan
Posty: 264
Rejestracja: 2006-02-09, 10:35

Postautor: Bryan » 2010-11-08, 14:31

TY sie nie smiej, ten helm mu wyszedl na oko nawet niezly ;)
Maciej Nowak-Kreyer "Bryan"


Wróć do „Pikinierzy”

Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 1 gość

cron